[{"data":1,"prerenderedAt":810},["ShallowReactive",2],{"person-fab7b6f7-b665-49c3-b55e-fb65d2b47e0f":3},{"success":4,"person":5,"request":806},true,{"lastName":6,"role":7,"name":8,"description":9,"_id":10,"designation":7,"id":7,"email":11,"url":7,"createDate":12,"filiation":13,"slugs":14,"articles":17},"Lutz","","João",{},"fab7b6f7-b665-49c3-b55e-fb65d2b47e0f","joaolutz@id.uff.br","2025-12-16T20:54:55-03:00","Universidade Federal Fluminense",[15,16],"joao-lutz","lutz-joao",[18,62,107,200,256,309,391,446,493,538,573,621,715,777],{"parent":19,"metaData":20,"data":22,"langs":31,"_id":34,"type":35,"typeData":36,"createDate":53,"status":54,"updateDate":55,"contributors":56,"contributorsIds":58,"download":59,"slugs":60,"slug":61},"b94f7c15-71fe-4339-a30a-879ed828c2a6",{"updateDate":7,"createDate":21,"deleteDate":7},1729903281,{"secondary":23,"primary":27},{"keywords":24,"excerpt":25,"title":26},"\u003Cp>waste, philosophy, design\u003C/p>","\u003Cp>This paper deals with the waste subject, arguing that the global production system is inefficient. Some data on litter, obtained during technical visits and bibliographic survey are critically presented to designers, as co-authors of waste design.\u003C/p>","\u003Cp>Designing our daily litter\u003C/p>",{"keywords":28,"excerpt":29,"title":30},"\u003Cp>lixo, filosofia, design\u003C/p>","\u003Cp>Esse artigo apresenta a questão do lixo como resultado de um um sistema produtivo ecologicamente ineficiente. Apresenta informações obtidas em visitas técnicas a usinas de reciclagem de lixo, aterros sanitários e em artigos de outros autores que tratam do assunto. Oferece alguns subsídios para a reflexão dos designers, co-autores do projeto de lixo.\u003C/p>","\u003Cp>O projeto do nosso lixo de todo dia\u003C/p>",[32,33],"primary","secondary","1e178f2a-e281-46c5-a5f1-09cf53fd8a9d","article",{"startPage":37,"file":38,"references":41,"endPage":51,"track":52,"doi":7},"868",{"fullpath":39,"name":40},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F5_pd_design_2002%2F196.pdf","196.pdf",[42,45,48],{"id":43,"label":44},"f0946f1c-1cfc-4899-9690-0d570182844c","HAWKEN e LOVINS, Natural Capitalism,  Boston: Little, Brown and cia,  1999\n\t\nFRY & WILLIS, Waste no waste, edited by Tony Fry e Anne-Marie Willis, Rozelle, NSW, Austrália,\n Ecodesign Foundation: 1996",{"id":46,"label":47},"161446e8-563e-41ce-a766-8f2ed794d454","Lixo Marca Incômoda da Modernidade publicado na revista Revista Ecologia e Desenvolvimento\n \"O tamanho da sujeira\", revista Época, nº 166 , Rio de Janeiro 23 de julho de 2001\n Lazaroff, Cat. High-Tech U.S. Trash Floods Asia, http://www.svtc.org/cleancc/pubs/technotrash.htm",{"id":49,"label":50},"424cfe28-59a9-4274-bfe3-b2ba2e2262b4","Naisbitt, John, High Tech High Touch: technology and our search for meaning. Broadway Books, New\n York, 1999\n","874","jfysiiql","2024-10-26T00:44:09+00:00","enabled","2025-12-27T21:52:37-03:00",[57],{"filiation":13,"url":7,"designation":7,"role":7,"lastName":6,"name":8,"_id":10,"email":11},[10],2,[61],"designing_our_daily_litter",{"parent":19,"metaData":63,"data":65,"langs":74,"_id":75,"type":35,"typeData":76,"createDate":101,"status":54,"updateDate":55,"contributors":102,"contributorsIds":104,"download":59,"slugs":105,"slug":106},{"updateDate":7,"createDate":64,"deleteDate":7},1729901863,{"secondary":66,"primary":70},{"keywords":67,"excerpt":68,"title":69},"\u003Cp>waste, inefficiency, natural resources, production and consumption\u003C/p>","\u003Cp>This paper brings information on the waste of all kinds of resources that our present system of production and consumption promotes, a situation that urgently needs understanding and corrective action if we do really intend to raise the life quality of the majority of the world population. The books Natural Capitalism and State of the World Atlas provided most of the data presented.\u003C/p>","\u003Cp>Waste and inefficiency\u003C/p>",{"keywords":71,"excerpt":72,"title":73},"\u003Cp>desperdício, ineficiência, recursos naturais, produção e consumo\u003C/p>","\u003Cp>O sistema produtivo atual pode produzir com mais eficiência tendo em vista o enorme desperdício nele instalado. Para revelar o tamanho dessa ineficiência esse artigo reúne informações que apresentam um retrato de seu tamanho em diversos setores das economias. Essa situação, dentro do modelo da Eco-eficiência, coloca-se como uma área de atuação prioritária para as atividades projetuais.\u003C/p>","\u003Cp>Desperdício e ineficiência\u003C/p>",[32,33],"2503023a-b0a1-45a5-bd7f-58d1a3de8904",{"startPage":77,"file":78,"references":81,"endPage":100,"track":52,"doi":7},"773",{"fullpath":79,"name":80},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F5_pd_design_2002%2F195.pdf","195.pdf",[82,85,88,91,94,97],{"id":83,"label":84},"75d81fa8-27a2-449f-8d7c-ce50ce3419bd","HAWKEN e LOVINS, Natural Capitalism,  Boston: Little, Brown and cia,  1999",{"id":86,"label":87},"cc00b1c1-536d-4db1-b828-602c29b2d422","MYERSON, G.  Ecology and the end of postmodernity, Cambridge UK: Icon Books,2001",{"id":89,"label":90},"df717c73-0027-4f0b-9a8e-7a8d16e7dddd","SMITH e DAN, The State of the World Atlas, London: Penguin Books, 1999",{"id":92,"label":93},"fbceb21d-f097-4126-9a6c-a9024cc15c5e","RYN & COWAN, Van der & Stuart, Island Press, Washington, 1996",{"id":95,"label":96},"a8d5c198-c9b9-4f37-8054-a2150525614b","FREUD, Sigmund. The psichopatology of everyday life (1901), Londres: Penguin Books, 1991",{"id":98,"label":99},"9932c900-e77f-4ec2-a87e-df572a7acbd2","EISELEY, Loren. The invisible Pyramid. Nova Iorque, Charles Scribner´s Sons, 197\n","780","2024-10-26T00:20:02+00:00",[103],{"url":7,"role":7,"designation":7,"_id":10,"lastName":6,"name":8,"filiation":13,"email":11},[10],[106],"waste_and_inefficiency",{"parent":108,"metaData":109,"data":111,"langs":120,"_id":121,"type":35,"typeData":122,"status":54,"updateDate":164,"contributors":165,"contributorsIds":196,"download":197,"slugs":198,"slug":199},"f1f23d35-203a-4494-b7cd-e41787bada40",{"updateDate":7,"createDate":110,"deleteDate":7},1765970083,{"secondary":112,"primary":116},{"keywords":113,"excerpt":114,"title":115},"\u003Cp>ergonomic methodology, product design, standing work\u003C/p>","This article presents the concept of a product design, to which the ergonomic methodology is applied. The case study was carried out with the students of Industrial Design of the \"Universidade Federal Fluminense\", where it was verified: (1) the lack of workspaces, mainly for manual tasks (2) workspaces, classrooms and laboratories prioritize the sitting posture, (3) 50% of the students prefer to adopt the standing posture to perform the manual tasks. Based on the ergonomic diagnosis, a \"work bench/exhibitor\", was designed to be installed in circulation spaces available from the university, which prioritizes tasks in standing posture. It can be concluded that the standing posture facilitates small displacements, always necessary for drives when performing manual tasks, characteristics of graduation in design.","Working Stand Design for Shared Spaces for Use in Standing Posture",{"keywords":117,"excerpt":118,"title":119},"\u003Cp>metodologia ergonômica, projeto de produto, trabalho em pé\u003C/p>","Este artigo apresenta o conceito de um projeto de produto, ao qual se aplica a metodologia ergonômica. O estudo de caso foi realizado com os discentes de Desenho Industrial da Universidade Federal Fluminense, onde verificou-se: (1) a falta de espaços de trabalho, principalmente para tarefas manuais (2) os espaços de trabalho, salas de aula e laboratórios priorizam a postura sentada, (3) 50% dos discentes preferem adotar a postura em pé para realizar as tarefas manuais. Com base na diagnose ergonômica foi realizada a projetação de uma bancada/expositor, a ser instalada em espaços de circulação disponíveis da universidade, que prioriza a realização de tarefas na postura em pé. Pode-se concluir que a postura em pé, facilita pequenos deslocamentos, sempre necessários para acionamentos ao realizar-se tarefas manuais, características da graduação em design.","Projeto de Bancada de Trabalho para Espaços Compartilhados para Uso na Postura em Pé",[32,33],"3009521d-fe3c-4112-910e-839d18829659",{"startPage":123,"file":124,"references":127,"endPage":161,"track":162,"doi":163},5444,{"fullpath":125,"name":126},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F15_pd_design_2024%2Fdownload-pdf-projeto-de-bancada-de-trabalho-para-espaos-compartilhados-para-uso-na-postura-em-p-30347.pdf","download-pdf-projeto-de-bancada-de-trabalho-para-espaos-compartilhados-para-uso-na-postura-em-p-30347.pdf",[128,131,134,137,140,143,146,149,152,155,158],{"id":129,"label":130},"ee87f6c0-18a4-4ba1-a259-547be525d61b","\u003Cp>ABRAHÃO, J. et al. \u003Cstrong>Introdução à ergonomia: da prática à teoria\u003C/strong>. São Paulo: Blücher, 2009.\u003C/p>",{"id":132,"label":133},"cb5d84e0-c7c0-4d44-9804-649659a041a3","\u003Cp>AKST, D. \"Trabalhar em pé eleva rendimento das empresas\", 2016. Disponível em: \u003Chttps://www.wsj.com/articles/trabalhar-em-pe-eleva-rendimento-das-empresas-1465445065>. Acesso em 08 de dezembro de 2016.\u003C/p>",{"id":135,"label":136},"a2889866-34d6-4421-b6e7-f556ec8aad7a","\u003Cp>BARBIERI, D. F. A variação da postura durante o uso do computador melhora a exposição física de trabalhadores? Efeito do uso de mesas com altura ajustável. 2017. 105 f. Tese de doutorado – Programa de Pós-graduação em Fisioterapia. Universidade Federal de São Carlos. São Carlos, São Paulo.\u003C/p>",{"id":138,"label":139},"765d1ceb-8961-4ba0-951e-cc49fefe6129","\u003Cp>IIDA, I. \u003Cstrong>Ergonomia: projeto e produção\u003C/strong> – São Paulo: Blucher, 2005.\u003C/p>",{"id":141,"label":142},"fd25754b-0f89-4349-a992-620aa6dbcd9b","\u003Cp>KROEMER, K.H.E. \u003Cstrong>Manual de Ergonomia: adaptando o trabalho ao homem\u003C/strong>; trad. Lia Buarque de Macedo Guimarães – 5ª ed. – Porto Alegre: Bookman, 2005.\u003C/p>",{"id":144,"label":145},"f881b5b4-146f-48a1-9c57-e9d54e4c3588","\u003Cp>MELLO, I.; TEIXEIRA, F.; RODRIGUES, R. \"Expansão das universidades federais do Rio custou R$ 490 milhões em cinco anos\". Disponível em: \u003Chttp://oglobo.globo.com/rio/bairros/expansao-das-universidades-federais-do-rio-custou-490-milhoes-em-cinco-anos-19769521?utm_source=Facebook&utm_medium=Social&utm_campaign=compartilhar>. Acesso em 13 de setembro de 2016.\u003C/p>",{"id":147,"label":148},"52224eaf-97da-4845-a2e7-f24109ec67c2","\u003Cp>MORAES, A. de.; MONT'ALVÃO, C. \u003Cstrong>Ergonomia: conceitos e aplicações\u003C/strong>. 4. ed. Rio de Janeiro: 2ab, 2009. 224 p.\u003C/p>",{"id":150,"label":151},"46b8e3f9-1d1f-423b-b778-1d083a1b6379","\u003Cp>ORSELLI, Osny Telles. \"Sentado ou em pé? O que é melhor para nossa saúde?\", 2014. Disponível em: \u003Chttp://www.mundoergonomia.com.br/website/artigo.asp?id=20177>. Acesso em 01 de dezembro de 2016.\u003C/p>",{"id":153,"label":154},"b1fd6498-5558-4899-9bcf-600229221759","\u003Cp>PLATCHECK, E. R. \u003Cstrong>Design Industrial: metodologia de EcoDesign para o desenvolvimento de produtos sustentáveis\u003C/strong>. São Paulo: Atlas, 2012. 127p.\u003C/p>",{"id":156,"label":157},"d30d8f0d-a9b0-438f-8363-1ca3341a051b","\u003Cp>TILLEY, A. R. Henry Dreyfuss Associates. \u003Cstrong>As medidas do homem e da mulher: fatores humanos em design\u003C/strong>. Porto Alegre: Bookman, 2007. Tradução: Alexandre Salvaterra.\u003C/p>",{"id":159,"label":160},"6d3c3ea2-16f7-43f8-b395-036979657f71","\u003Cp>UFF. Sistema de Avaliação Institucional. \"Relatório de Avaliações Institucionais de Dicentes\". Disponível em: \u003Chttps://app.uff.br/sai/relatorio_avaliacoes_intitucional_geral?utf8=%E2%9C%93&anosemestre=20162&commit=Gerar+Relat%C3%B3rio>. Acesso em: 23 de outubro de 2016.\u003C/p>",5457,"h8hu6eip","10.5151/ped2018-7","2025-12-28T19:37:24-03:00",[166,178,184,195],{"url":7,"designation":7,"path":167,"objectID":168,"role":7,"_id":168,"email":169,"description":170,"id":7,"lastmodified":171,"slugs":172,"createDate":175,"lastName":176,"filiation":13,"name":177},"people/236322a4-0298-43a4-87a9-ccc1ec9583f4","236322a4-0298-43a4-87a9-ccc1ec9583f4","mlespanhol@id.uff.br",{},1765970083708,[173,174],"maria-lucia-espanhol","espanhol-maria-lucia","2025-12-17T11:14:43.708Z","Espanhol","Maria Lúcia",{"lastName":179,"designation":7,"_id":180,"role":7,"name":181,"filiation":182,"email":183,"url":7},"Rebello","cdd5d2cd-7cbd-4b5b-8a2e-f70c9f90f6d5","Luiza H. B.","Universidade Federal do Rio Grande do Norte","lunarebello@ufrnet.br",{"lastmodified":185,"_id":186,"description":187,"role":7,"objectID":186,"slugs":188,"filiation":13,"path":191,"email":192,"name":193,"id":7,"designation":7,"lastName":194,"createDate":175,"url":7},1765970083709,"29985b7a-1649-459c-b5c7-5853b3008f23",{},[189,190],"renata-vilanova-lima","lima-renata-vilanova","people/29985b7a-1649-459c-b5c7-5853b3008f23","revilanovalima@gmail.com","Renata Vilanova","Lima",{"lastName":6,"email":11,"url":7,"filiation":13,"_id":10,"role":7,"designation":7,"name":8},[168,180,186,10],1,[199],"working-stand-design-for-shared-spaces-for-use-in-standing-posture",{"parent":19,"metaData":201,"data":203,"langs":211,"_id":212,"type":35,"typeData":213,"createDate":249,"slugs":250,"status":54,"updateDate":55,"contributors":252,"contributorsIds":254,"download":255,"slug":251},{"updateDate":7,"createDate":202,"deleteDate":7},1729901931,{"secondary":204,"primary":208},{"keywords":205,"excerpt":206,"title":207},"\u003Cp>eco-design, environment, design\u003C/p>","\u003Cp>This paper presents an overview of the ecodesign field, trying to delineate its main features and map its philosophical approaches.\u003C/p>","\u003Cp>Eco-design\u003C/p>",{"keywords":209,"excerpt":210,"title":207},"\u003Cp>eco design, meio ambiente, projeto\u003C/p>","\u003Cp>Esse artigo apresenta uma introdução ao Eco-design, procurando delinear suas principais características e abordagens filosóficas\u003C/p>",[32,33],"477a8a67-2eec-484e-8e71-2742decbeff0",{"startPage":214,"file":215,"references":218,"endPage":248,"track":52,"doi":7},"781",{"fullpath":216,"name":217},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F5_pd_design_2002%2F191.pdf","191.pdf",[219,222,225,228,231,234,236,239,242,245],{"id":220,"label":221},"c63b878e-a974-4644-9aac-47b8ebd0e83b","TODD, Nancy Jack & John, From Eco-Cities to Living Machines, North Atlantic Books Berkeley,\n California1994",{"id":223,"label":224},"f63983d2-04e0-429d-9acb-0f47ebb09972","Ecodesign, a promising approach to sustainable production and consumption, editado por Han Brezet e\n Carolien van Hemel, United Nations Publication, Paris: 1997",{"id":226,"label":227},"c7c67e1f-39b3-4aba-940f-79051b73b46a","ZEC, Peter, Designing sucess, startegies, concepts, processes. Design Zentrum, Nordhein Westfalen Edition,\n Essen, 1999",{"id":229,"label":230},"807b6edd-29c9-4e84-ae75-38b6700eac9d","Van Der Ryn & Cowan, Ecological design, Island Press, Washington:1996",{"id":232,"label":233},"4c51d593-8899-4111-ae50-781e11a229fb","FRY.Tony,  A new design philosophy, an introduction to defuturing, New South Wales Press,\n South Wales 1999",{"id":235,"label":227},"ced026a3-69d1-4074-bfa5-47e6d4e590bc",{"id":237,"label":238},"3af0e1ff-36a0-4c0c-a779-ae083d12fc80","SOARES, Flavia, ., O projeto de aquecedores solares na abordagem do eco-design e da tecnologia\n apropriada,  COPPE, 2000",{"id":240,"label":241},"96d4fa00-ad9d-4aa6-beaf-1c7c6f73293c","A Gazeta Mercantil do Rio de Janeiro, 17/05/01",{"id":243,"label":244},"c1695bce-925a-401a-b5dc-b6cb6f7af107","Peter Senge e Goran Carstedt no artigo “Rumo a próxima revolução industrial” revista HSM Management,\n número 27 julho-agosto 2001, Barueri, São Paulo",{"id":246,"label":247},"d073a0bf-cf01-4357-9c9c-b3c253fd3277","Paul Kaldjian no boletim “Innovation”, da IDSA -Industrial Designers Society of America, seriam  :\n Produtos verdes, Revista design e interiores número 31 ano 5\n","788","2024-10-26T00:21:25+00:00",[251],"ecodesign",[253],{"designation":7,"_id":10,"role":7,"email":11,"filiation":13,"lastName":6,"name":8,"url":7},[10],4,{"parent":257,"metaData":258,"data":260,"langs":269,"_id":270,"type":35,"createDate":271,"status":54,"typeData":272,"updateDate":55,"contributors":292,"contributorsIds":306,"download":59,"slugs":307,"slug":308},"fd79c889-f7d9-437f-bd33-87d39bbc8bd3",{"updateDate":7,"createDate":259,"deleteDate":7},1691023031,{"secondary":261,"primary":265},{"keywords":262,"excerpt":263,"title":264},"\u003Cp>Works in team; Models and Prototypes; Human-Powered Vehicle\u003C/p>","\u003Cp>The use of techniques in the organization of projects realized en teams has not been conveniently studied and divulged among Design teachers. This article describes a pedagogic experience realized with 6th grade students o f product Design course. lt was used conclave techniques in the teams organization and in the management activities. As am exercise they worked with the subject Human-Powered Vehicle.\u003C/p>","\u003Cp>Human-Powered Vehicle as subject for a strategy aiming the development of the management capacity and of the work in teams\u003C/p>",{"keywords":266,"excerpt":267,"title":268},"\u003Cp>Trabalho em Equipe; Modelos e Protótipos; Veículos Movidos à Propulsão Humana\u003C/p>","\u003Cp>O uso de técnicas na organização de projetos, realizados em equipe, não tem sido convenientemente estudado e divulgado entre os docentes de Design. Este artigo descreve uma experiência pedagógica realizada com alunos do 6° período de Projeto de Produto. Usou-se técnicas de conclave na organização das equipes e nas atividades de gerenciamento. Como exercício trabalhou-se o tema Veículos Human-Powered Vehicle.\u003C/p>","\u003Cp>Veículos Movidos à Propulsão Humana como tema para uma estratégia pedagógica objetivando o desenvolvimento da capacidade de gerenciamento e de trabalho em equipe.\u003C/p>",[32,33],"4e3d984b-11d1-44ed-99af-8eb09267ae9a","2023-08-03T00:44:09+00:00",{"file":273,"references":276,"track":289,"doi":7,"startPage":290,"endPage":291},{"fullpath":274,"name":275},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F3_pd_design_1998%2F98_293-298_sesso%CC%83este%CC%81cnicastema1ensino_design.pdf","98_293-298_sessõestécnicastema1ensino_design.pdf",[277,280,283,286],{"id":278,"label":279},"c50beda8-fe81-488c-b854-00e7381e407b","\u003Cp>ABBOT, Allan V. e WILSON, David Gordon. Human-Powered Vehicle. Human Kinetics. 1995\u003C/p>",{"id":281,"label":282},"90a6b1b6-ca46-4850-8ddf-aa1f04976558","\u003Cp>BOMFIM, Gustavo Amarante. Metodologia para Desenvolvimento de Projetos. Ed. Universitária, João Pessoa-PB, 1995\u003C/p>",{"id":284,"label":285},"138c25f8-e873-4159-9dba-77e6aa335513","\u003Cp>COSENZA, Orlando- Técnicas de Conclaves. MT. Rio de janeiro, 1995.\u003C/p>",{"id":287,"label":288},"29b0aab5-b163-4c75-8b7b-ccf5d52ebb68","\u003Cp>MORAES, Anamaria de. Algumas estratégias para a implementação da pesquisa em Design considerando sua importância para a consolidação do ensino de Design. In: Revista Estudos em Design, Rio de Janeiro, número especial, maio de 1997. p.Sl-73.\u003C/p>","p3388os1j",197,"206",[293,294],{"role":7,"filiation":13,"url":7,"lastName":6,"email":11,"_id":10,"name":8,"designation":7},{"createDate":295,"designation":7,"role":7,"name":296,"objectID":297,"path":298,"email":7,"id":7,"_id":297,"lastmodified":299,"lastName":300,"description":301,"slugs":302,"url":7,"filiation":305},"2023-02-13T14:08:19-03:00","Sydney Fernandes de","029c9725-afed-420c-b46b-a0913f88531e","people/029c9725-afed-420c-b46b-a0913f88531e",1676308000312,"Freitas",{},[303,304],"sydney_fernandes_de_freitas","freitas_sydney_fernandes_de","FAC RJ",[10,297],[308],"humanpowered_vehicle_as_subject_for_a_strategy_aiming_the_development_of_the_management_capacity_and_of_the_work_in_teams",{"parent":310,"metaData":311,"data":313,"langs":321,"_id":322,"type":35,"typeData":323,"status":54,"updateDate":55,"contributors":380,"contributorsIds":388,"download":59,"slugs":389,"slug":390},"308f2508-39ad-43fe-a49b-3483ee224f04",{"updateDate":7,"createDate":312,"deleteDate":7},1765949982,{"secondary":314,"primary":317},{"keywords":7,"excerpt":315,"title":316},"This paper presents a case study on a Extensionist Project named As Chaves do Tamanho and developed as a partnership between UFF and the Niteroi Cityhall. The project As Chaves do Tamanho aimed at developing multiple knowledges and practices with inhabitants of the Morro do Palacio and its vicinity. The basic idea was to develop design and planning tools that would allow the participants to thread different paths in search of work related with 6 areas – wood and metal working, electricity, hydraulics, sewing and product design. The activities were developed with neighbouring schools and inhabitants of Morro do Palacio. The results showed that these activities do contribute to bring together people from different socioeconomic backgrounds and establish new relationships based on mutual trust and shared objectives.","Design as a Structured Extensionist University Program",{"keywords":318,"excerpt":319,"title":320},"\u003Cp>Design participativo, Educação de jovens e adultos, Saber local\u003C/p>","Este trabalho referencia o papel da extensão universitária como um dos pilares básicos do ensino superior. Registra a participação da Universidade Federal Fluminense num Programa, vinculado à Prefeitura de Niterói no qual o Curso de Desenho Industrial inseriu três projetos. Entre eles, o projeto intitulado Chaves do Tamanho, que tem como objetivo valorizar a comunidade local e seus saberes, através da educação para jovens e adultos. Este projeto teve apoio da secretaria de Educação de Niterói, de EJAs Municipais, da Escola Estadual Aurelino Leal, da Plataforma Urbano Digital da Prefeitura de Niterói (MACquinho) e da Associação de Moradores do Morro do Palácio. A proposta foi capacitar jovens com noções básicas sobre marcenaria, serralheria, eletricidade, hidráulica, costura e design (como interlocutor e integrador dos projetos realizados). Para isso houve atividades de ensino-aprendizagem realizadas entre professores e monitores da UFF (design, arquitetura e engenharia) e com professores e estudantes das escolas e comunidade.","Design como Programa Estruturado de Extensão Universitária",[32,33],"5968447d-7418-4e62-bff8-5116627c4769",{"startPage":324,"file":325,"references":328,"endPage":377,"track":378,"doi":379},3292,{"fullpath":326,"name":327},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F15_pd_design_2024%2Fdownload-pdf-design-como-programa-estruturado-de-extenso-universitria-38074.pdf","download-pdf-design-como-programa-estruturado-de-extenso-universitria-38074.pdf",[329,332,335,338,341,344,347,350,353,356,359,362,365,368,371,374],{"id":330,"label":331},"3d29275e-1263-4db3-950a-6231ab2d3273","\u003Cp>ARAUJO, J.C.S. O projeto de Humboldt (1767-1835) como fundamento da pedagogia universitária. \u003Cstrong>Aprender-cad.de filosofia e psic. Da educação.\u003C/strong> Vitória da conquista. Ano VII n.12 p.65-81. 2009.\u003C/p>",{"id":333,"label":334},"ec208060-96b1-44e4-b7d6-620e39e51fd4","\u003Cp>ARROYO, Miguel. Paulo Freire, um outro paradigma pedagógico? Disponível em \u003Chttps://appsindicato.org.br/wp-content/uploads/2018/08/Arroyo-PAULO-FREIRE-UMOUTRO-PARADIGMA-PEDAG%C3%93GICO.pdf>, acessado em 18 de abril de 2022.\u003C/p>",{"id":336,"label":337},"9cc1ffa6-81c3-4bb5-9ce9-be0254b5db25","\u003Cp>DE PAULA, M.F. A formação Universitária no Brasil: Concepções e Influências. \u003Cstrong>Avaliação,\u003C/strong> Campinas; Sorocaba, SP, v.14, n.1, p.71-84, 2009\u003C/p>",{"id":339,"label":340},"79b24e39-4fb1-4ac1-9ce6-81010e631b54","\u003Cp>Extensão Universitária. Disponível em \u003Chttps://pt.wikipedia.org/wiki/Extens%C3%A3o_universit%C3%A1ria>, acessado em 18 de abril de 2022\u003C/p>",{"id":342,"label":343},"d3ddbcf8-f79d-477a-84b6-1e7add116e3d","\u003Cp>Collete, Maria Madalena. \u003Cstrong>Pesquisa-ação participativa e compromisso social da universidade.\u003C/strong> Editora CRV, 2021.\u003C/p>",{"id":345,"label":346},"15c436ed-169c-4cf0-a72f-478a79c1abe6","\u003Cp>FEC Fundação Euclides da Cunha. PDPA - Programa de Projetos Aplicados. Disponível em \u003Chttps://somosfec.org.br/projetos-aplicados/> Acessado em 10 de agosto de 2021.\u003C/p>",{"id":348,"label":349},"a80d5efe-05df-451d-ac93-0adc41bb2764","\u003Cp>FREIRE, Paulo. \u003Cstrong>Educação como prática da Liberdade.\u003C/strong> Editora Paz e Terra, Rio de Janeiro, 1967.\u003C/p>",{"id":351,"label":352},"4dd2ca75-47fa-454d-a7e0-509c834f80d4","\u003Cp>MEC/Ministério da Educação. Conselho Nacional de Educação. Câmara de Educação Superior. Resolução número 7, de 18 de dezembro de 2018. \u003Cstrong>Resolução CNE/CES 7/2018.\u003C/strong> Diário Oficial da União, Brasilia, 19 de dezembro de 2018, Seção 1, pp.49 e 50.\u003C/p>",{"id":354,"label":355},"0dce4d41-1527-4b4f-95a6-68eb75a9b2e3","\u003Cp>PAPANEK, Vitor. \u003Cstrong>Design for the Real World: Human Ecology and Social.\u003C/strong> Chicago Press, 2005.\u003C/p>",{"id":357,"label":358},"36785b33-6a70-439b-ad6a-b50dc15260b7","\u003Cp>Plano Estratégico Niterói que queremos 2033. Disponível em \u003Chttp://www.niteroi.rj.gov.br/tag/plano-estrategico-niteroi-que-queremos-2033/>, acessado em 18 de abril de 2022.\u003C/p>",{"id":360,"label":361},"3dc20662-3646-441f-a5c3-ef250c32defb","\u003Cp>Programa de Desenvolvimento de projetos Aplicados PDPA. Disponível em \u003Chttps://somosfec.org.br/projetos-aplicados/>, acessado em 17 de abril de 2022.\u003C/p>",{"id":363,"label":364},"d777104e-6534-4768-9218-33d003902096","\u003Cp>TERRA, R.R. Humboldt e a formação do modelo de universidade e pesquisa alemã. \u003Cstrong>Cadernos de Filosofia Alemã\u003C/strong> | v.24; n.1 | pp. 133-150. 2018.\u003C/p>",{"id":366,"label":367},"db1a35b4-a119-415a-90d5-2fa4a5fa1661","\u003Cp>Thiollent, Michel. \u003Cstrong>Metodologia da pesquisa-ação.\u003C/strong> Cortez Editora, 1986.\u003C/p>",{"id":369,"label":370},"66688272-9c0e-4602-b7e4-83f4f098977f","\u003Cp>Thiollent, Michel. \u003Cstrong>Pesquisa-ação nas organizações.\u003C/strong> Editora Atlas, 1997.\u003C/p>",{"id":372,"label":373},"64f44132-fbf3-45a2-8fd7-90ec03996021","\u003Cp>UFF/PROEX. O que é extensão. Disponível em \u003Chttps://www.uff.br/?q=faq/o-que-e-extensao>, acessado em 17 de abril de 2022.\u003C/p>",{"id":375,"label":376},"031b1a9c-7dbb-4557-aa64-98e09591338e","\u003Cp>UFRB. O que é extensão universitária. Disponível em \u003Chttps://www.ufrb.edu.br/proext/o-que-e-extensao-universitaria>. Acessado em 2020\u003C/p>",3305,"7r71fevw","10.5151/ped2022-2192330",[381,382],{"email":11,"url":7,"lastName":6,"filiation":13,"designation":7,"_id":10,"role":7,"name":8},{"objectID":186,"email":383,"lastmodified":384,"slugs":385,"_id":186,"createDate":386,"id":7,"designation":7,"lastName":194,"name":193,"path":191,"url":7,"role":7,"description":387,"filiation":13},"renatavilanova@id.uf.br",1765949982130,[189,190],"2025-12-17T05:39:42.130Z",{},[10,186],[390],"design-as-a-structured-extensionist-university-program",{"parent":19,"metaData":392,"data":394,"langs":403,"_id":404,"type":35,"typeData":405,"createDate":428,"status":54,"updateDate":55,"contributors":429,"contributorsIds":443,"download":255,"slugs":444,"slug":445},{"updateDate":7,"createDate":393,"deleteDate":7},1729905581,{"secondary":395,"primary":399},{"keywords":396,"excerpt":397,"title":398},"\u003Cp>Ecodesign, universitary teaching, product design\u003C/p>","\u003Cp>This paper presents an analisys of the first results obtained during product development classes in an industrial design course. The classes were presented with “Ecodesign” as a general mandatory theme for the development of projects.\u003C/p>","\u003Cp>Teaching how to project within the scope of ecodesign: first results with students of an industrial design course\u003C/p>",{"keywords":400,"excerpt":401,"title":402},"\u003Cp>Ecodesign, ensino superior, design de produto\u003C/p>","\u003Cp>Este artigo apresenta alguns dos primeiros resultados da avaliação de um processo de inserção no projeto pedagógico de um curso de graduação em Desenho Industrial de parâmetros ambientais no método para desenvolvimento de projetos.\u003C/p>","\u003Cp>Ensinando a projetar sob a égide do ecodesign: primeiros resultados com estudantes de um curso de desenho industrial\u003C/p>",[32,33],"63e0181e-7093-495a-98d9-51e8509c8b6b",{"startPage":406,"file":407,"references":410,"endPage":426,"track":427,"doi":7},"984",{"fullpath":408,"name":409},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F5_pd_design_2002%2F193.pdf","193.pdf",[411,414,417,420,423],{"id":412,"label":413},"8b4fdb6a-816e-4c4c-bbd5-8075c8debbf7","BARBOSA, João Carlos Lutz. O projeto zorite. Anais do P&D 2000. FEEVALE, RS, outubro, 2000.",{"id":415,"label":416},"4da3d7a0-29a8-4e4c-847f-e37ad5bec69f","CHARTNER, Martin; TISCHNER, Ursula. Sustainable solutions: developing products and services for the\n future. Sheffield, Greenleaf Publishing, 2001.",{"id":418,"label":419},"55e75c63-5a6d-441d-94b8-250c713add66","FRY, Tony. A new design philosophy: an introduction to defuturing. Sydney, University of New South Wales\n Press, 1999",{"id":421,"label":422},"da4ea6dd-2937-499e-af17-cb62353f9c13","FUSSLER, Claude; JAMES, Peter. Driving eco innovation. London, Pitman Publishing, 1996.",{"id":424,"label":425},"d9a3a41c-c0a0-45c8-9479-5d649f5fe587","HAWKEN, Paul Amory; LOVINS; L. Hunter. Natural Capitalism. Boston; Back Bay Books/Little, Brown &\n Co., 1999.\n","991","md94wl2w","2024-10-26T01:22:07+00:00",[430,431],{"email":11,"designation":7,"name":8,"lastName":6,"role":7,"filiation":13,"url":7,"_id":10},{"url":7,"_id":432,"designation":7,"email":7,"path":433,"lastName":434,"objectID":432,"description":435,"role":7,"slugs":436,"createDate":439,"filiation":440,"name":441,"id":7,"lastmodified":442},"e8dc9eb8-2273-4c11-8965-d4198fbd9f0b","people/e8dc9eb8-2273-4c11-8965-d4198fbd9f0b","Soares",{},[437,438],"flavia_soares","soares_flavia","2023-02-15T23:00:45-03:00","ESDI UERJ","Flávia",1676512745734,[10,432],[445],"teaching_how_to_project_within_the_scope_of_ecodesign_first_results_with_students_of_an_industrial_design_course",{"parent":19,"metaData":447,"data":449,"langs":458,"_id":459,"type":35,"typeData":460,"createDate":473,"status":54,"updateDate":164,"contributors":474,"contributorsIds":490,"download":59,"slugs":491,"slug":492},{"updateDate":7,"createDate":448,"deleteDate":7},1729903087,{"secondary":450,"primary":454},{"keywords":451,"excerpt":452,"title":453},"\u003Cp>urban maps, design, environment\u003C/p>","\u003Cp>The Green Map System (GMS) it is a system created by the Modern World Design from New York City, USA. It is a system designed to create urban maps linked to natural environments and the city. These maps are extremely useful to disseminate ecological information, specially those connected to the tourism, culture and leisure activities of a city. The target of this project to be executed by the Núcleo de Pesquisa em Design (NPD) of the Centro Universitário da Cidade– UniverCidade, is the city of Rio de Janeiro.\u003C/p>","\u003Cp>The Green Map of Rio de Janeiro\u003C/p>",{"keywords":455,"excerpt":456,"title":457},"\u003Cp>mapas urbanos, design, meio ambiente\u003C/p>","\u003Cp>O Green Map System foi criado pela Modern World Design de New York, USA. É um sistema de criação de mapas de áreas urbanas que faz uma conexão entre ambientes naturais e a cidade. É extremamente útil no que tange à oferta de informações de cunho ecológico, especialmente para o turismo e a cultura de uma cidade. O Green Map da cidade do Rio de Janeiro está sendo desenvolvido pelo Núcleo de Pesquisa em Design (NPD) do Centro Universitário da Cidade UniverCidade.\u003C/p>","\u003Cp>O Green Map do Rio de Janeiro\u003C/p>",[32,33],"7c07e334-4709-4f1e-beba-bd921a40a28c",{"startPage":461,"file":462,"references":465,"endPage":472,"track":52,"doi":7},"855",{"fullpath":463,"name":464},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F5_pd_design_2002%2F037.pdf","037.pdf",[466,469],{"id":467,"label":468},"5f5417c3-9e8f-4f44-997a-78eb30244c0e","\u003Cp>MODERNWORLDDESIGN.TheGreenMapSystemHomepage(http://www.greenmap.org),NewYork, 2000.\u003C/p>",{"id":470,"label":471},"9351cb64-4996-4633-b796-909f7d15a0b3","\u003Cp>PAPANECK, Victor. Design for the real world– Human ecology and social change.2nd edition, Academy Chicago Publishers, Chicago, 394p., 1992\u003C/p>","860","2024-10-26T00:41:18+00:00",[475,476,477],{"_id":180,"designation":7,"role":7,"filiation":182,"email":183,"url":7,"name":181,"lastName":179},{"email":11,"designation":7,"filiation":13,"url":7,"name":8,"_id":10,"role":7,"lastName":6},{"name":478,"slugs":479,"_id":483,"path":484,"description":485,"email":7,"objectID":483,"updateDate":486,"url":7,"designation":7,"role":7,"id":7,"createDate":487,"filiation":7,"lastName":488,"lastmodified":489},"Maria Isabella de Porto Alegre ",[480,481,482],"maria_isabella_de_porto_alegre_muniz","porto_alegre_muniz_maria_isabella_de","muniz_maria_isabella_de_porto_alegre","f20802ed-ac45-4ef7-8dca-0d18da29ce59","people/f20802ed-ac45-4ef7-8dca-0d18da29ce59",{},"2024-10-26T00:40:43+00:00","2023-08-03T03:02:55+00:00","Muniz",1691031775227,[180,10,483],[492],"o_green_map_do_rio_de_janeiro",{"parent":19,"metaData":494,"data":496,"langs":505,"_id":506,"type":35,"typeData":507,"createDate":532,"status":54,"updateDate":55,"contributors":533,"contributorsIds":535,"download":59,"slugs":536,"slug":537},{"updateDate":7,"createDate":495,"deleteDate":7},1729902529,{"secondary":497,"primary":501},{"keywords":498,"excerpt":499,"title":500},"\u003Cp>eco-efficiency, sustainability\u003C/p>","\u003Cp>This paper presents a description of the concepts of eco-efficiency and eco-innovation with its links to the business area.\u003C/p>","\u003Cp>Eco-efficiency\u003C/p>",{"keywords":502,"excerpt":503,"title":504},"\u003Cp>eco-eficiência, sustentabilidade, eco-design\u003C/p>","\u003Cp>Esse trabalho apresenta uma descrição dos conceitos de eco-eficiência e eco-inovação e os relaciona com o contexto do mundo dos negócios.\u003C/p>","\u003Cp>Eco-eficiência\u003C/p>",[32,33],"7ccf6da1-2e3a-4d83-9230-763654d9659e",{"startPage":508,"file":509,"references":512,"endPage":531,"track":52,"doi":7},"818",{"fullpath":510,"name":511},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F5_pd_design_2002%2F192.pdf","192.pdf",[513,516,519,522,525,528],{"id":514,"label":515},"a534a884-ea5e-4081-96e7-aa141948b969","Fussler & James, Driving Eco Innovation Pitman Publishing, Londres:1996",{"id":517,"label":518},"2a0e911b-85b9-470e-963c-3369f29bc6ea","Hawken e Lovins, Natural Capitalism,   Back Bay Books/Little, Brown & Co. Boston:1999",{"id":520,"label":521},"69fb7807-a322-4d81-8567-a1f90f740f72","Revista Exame, número 9, maio de 2001",{"id":523,"label":524},"c5796782-2588-4399-8f41-111bc5d48dd3","Manzini, Ezio, ICSID NEWS 5-6/01 SPECIAL CONGRESS EDITION: 2002",{"id":526,"label":527},"c64c13a3-dbb7-48b2-b85f-d6d807cc802a","Desimone & Popoff , Eco-Efficiency, The MIT Press, Cambridge, Massachussets:1998",{"id":529,"label":530},"bfbcdfdf-8c58-473e-b1d8-1b701a127a53","Jansen, Grootveld e Vergragt, Sustainable Technology Development, GreenLeaf Publishing, Shefield, 2000\n","825","2024-10-26T00:31:15+00:00",[534],{"_id":10,"role":7,"designation":7,"name":8,"email":11,"url":7,"filiation":13,"lastName":6},[10],[537],"ecoefficiency",{"parent":108,"metaData":539,"data":541,"langs":546,"_id":547,"type":35,"typeData":548,"slugs":553,"status":54,"updateDate":164,"contributors":555,"contributorsIds":572,"slug":554},{"updateDate":7,"createDate":540,"deleteDate":7},1765972067,{"secondary":542,"primary":544},{"keywords":7,"excerpt":7,"title":543},"Faca Chef Tamanduá: Uma Solução para as Diversas Pegas",{"keywords":7,"excerpt":545,"title":543},"Neste trabalho procuramos trabalhar a partir da cutelaria em utensílios domésticos. Direcionamos o projeto para as facas de cozinha. E, se tratando de utensílios domésticos, a faca Chef é uma das mais presentes nos lares brasileiros, nos restaurantes e bares devido à sua multifuncionalidade, disponibilidade, facilidade de produção e preço. Entretanto, a sua forma tradicional apresenta problemas acionais que dificultam a experiência do usuário, que os levam a adotar posições de pegas alternativas, e que a longo prazo, podem causar lesões como Lesões por Esforços Repetitivos (LER) e Doenças Osteomusculares Relacionadas ao Trabalho (DORT). Esse projeto faz uso da metodologia de intervenção ergonomizadora, que através de levantamento de dados, pesquisa com usuários, observações, ideação, apreciação ergonômica, diagnose ergonômica, projetação ergonômica e validação ergonômica pode-se chegar a uma solução para o problema descoberto da transição do cabo para a lâmina da faca.",[32,33],"812b829a-bc15-461b-a4a7-1b9d17c478e3",{"startPage":549,"file":550,"references":551,"endPage":549,"track":552,"doi":163},6118,null,[],"jv275x2vj",[554],"faca-chef-tamandua-uma-solucao-para-as-diversas-pegas",[556,567,570,571],{"objectID":557,"lastmodified":558,"description":559,"slugs":560,"role":7,"url":7,"email":7,"lastName":563,"filiation":7,"_id":557,"id":7,"path":564,"name":565,"designation":7,"createDate":566},"782151fe-2da3-4d29-8fcc-1c95a6bebaf7",1765972067576,{},[561,562],"william-da-luz-bernardes","bernardes-william-da-luz","Bernardes","people/782151fe-2da3-4d29-8fcc-1c95a6bebaf7","William da Luz","2025-12-17T11:47:47.576Z",{"url":7,"filiation":7,"path":191,"lastName":194,"email":7,"objectID":186,"id":7,"name":193,"designation":7,"_id":186,"createDate":566,"description":568,"role":7,"lastmodified":558,"slugs":569},{},[189,190],{"role":7,"filiation":182,"url":7,"lastName":179,"_id":180,"email":183,"designation":7,"name":181},{"lastName":6,"filiation":13,"_id":10,"url":7,"role":7,"email":11,"name":8,"designation":7},[557,186,180,10],{"parent":574,"metaData":575,"data":577,"langs":583,"_id":584,"type":35,"createDate":585,"status":54,"slugs":586,"typeData":588,"updateDate":55,"contributors":617,"contributorsIds":619,"download":620,"slug":587},"9f1e724b-3bee-400b-b3fc-3f3c7e28cdc3",{"updateDate":7,"createDate":576,"deleteDate":7},1676309098,{"secondary":578,"primary":580},{"excerpt":579},"\u003Cp>ln this article we try to show some re/ations between the existence of industrial products and the natural environment. lnitially we demonstrate that the consumption of products is linked with the generation of massive amounts of energy and raw materiais and also that from this production some byproducts are a/so generated which damage the planet' s biosphere balance. W e a/so present some data on the problems raised by the huge consumption of industrialized products and in the end discuss some possib/e roles for the industrial designer in this scenery.\u003C/p>",{"excerpt":581,"title":582},"\u003Cp>Nesse artigo apresentamos algumas relações entre os produtos industriais e o meio ambiente. Procuramos inicialmente demonstrar que o consumo de produtos está ligado a produção de energia e de matérias primas e que dessa produção resultam subprodutos que afetam o equilíbrio da biosfera terrestre. Apresentamos a seguir dados sobre o consumo de diversos produtos e os problemas derivados desse processo. Finalmente apresentamos algumas perspectivas para lidar com essas questões e as possibilidades de atuação dos desenhistas industriais nesse cenário.\u003C/p>","\u003Cp>Produtos, Produção e Meio Ambiente\u003C/p>",[32,33],"92861d87-0e15-4955-8ed9-fa78c10282e3","2023-02-13T14:27:18-03:00",[587],"produtos_producao_e_meio_ambiente",{"startPage":589,"file":590,"endPage":593,"track":594,"doi":7,"references":595},115,{"fullpath":591,"name":592},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F1_pd_design_1994%2F94_115_128_cap2designmeioambiente_produtos.pdf","94_115_128_cap2designmeioambiente_produtos.pdf","128","i5yvt34c",[596,599,602,605,608,611,614],{"id":597,"label":598},"7c44da16-2ca1-4252-b0d6-38a3eee468e7","\u003Cp>Endangered Earth, \u003Cstrong>Time Magazine\u003C/strong>, January 1989.\u003C/p>",{"id":600,"label":601},"3f54d507-1059-4f5d-9a11-3a9ef94dbe20","\u003Cp>BURALL, Paul. \u003Cstrong>Green design\u003C/strong>, Toe Design council 1991.\u003C/p>",{"id":603,"label":604},"7fa904b0-636d-43bb-8714-0b674fddad86","\u003Cp>Cool it, \u003Cstrong>The Economist\u003C/strong>. August 31st, 1991.\u003C/p>",{"id":606,"label":607},"9f9ccb60-3b02-44d2-bf18-9c057ca8ff25","\u003Cp>RAMPHAL, Shridath. \u003Cstrong>Our country, the planet\u003C/strong>. Iland Press 1992.\u003C/p>",{"id":609,"label":610},"1652831f-26da-4165-8eb0-53b2696c22e9","\u003Cp>Rio, coming together to save the Earth,\u003Cstrong> Time Magazine\u003C/strong>, June 1, 1992.\u003C/p>",{"id":612,"label":613},"bdaf9f6c-846a-46e6-b28f-afc50ef60bd1","\u003Cp>All that rernains.\u003Cstrong> The Economist\u003C/strong>, May 29th. 1993.\u003C/p>",{"id":615,"label":616},"70706eff-363d-46e3-bfc2-743a5262ba1a","\u003Cp>\u003Cstrong>National Geographic Magazine\u003C/strong> , July 1994.\u003C/p>",[618],{"filiation":13,"role":7,"designation":7,"email":11,"lastName":6,"name":8,"url":7,"_id":10},[10],8,{"parent":622,"metaData":623,"updateDate":625,"data":626,"langs":634,"_id":635,"contributors":636,"contributorsIds":663,"type":35,"typeData":664,"status":54,"download":712,"slugs":713,"slug":714},"1ab1f6ea-e043-44d8-a7ab-1bd0d96c1c82",{"updateDate":7,"createDate":624,"deleteDate":7},1765935220,"2025-12-16T22:33:40-03:00",{"secondary":627,"primary":630},{"keywords":7,"excerpt":628,"title":629},"This document presents a learning method generated for one of the 7 project disciplines of a graduation course on Product Design: the discipline Product Design 6 (PD6). It is based on the pedagogical project of the course, on the directioning of the other project disciplines, on the objective of the course completion work (TCC), on its insertion in the School of Engineering and on the profile of the students of the referred course. The process that generated this method, over nine years, by two professor and their monitors, will be described. The following will also be presented:","Learning Method Applied in Project Discipline in Product Design",{"keywords":631,"excerpt":632,"title":633},"\u003Cp>Design de Produto, Método de ensino em Design, Disciplina de projeto\u003C/p>","Este documento apresenta um método de aprendizagem gerado para uma das 7 disciplinas de projeto de graduação em Design de Produto: a disciplina Projeto em Design de Produto 6 (PD6). Baseia-se no projeto pedagógico do curso, no direcionamento das demais disciplinas de projeto, no objetivo do trabalho de conclusão de curso (TCC), na sua inserção na Escola de Engenharia e no perfil dos estudantes do referido curso. Será descrito o processo que gerou tal método, ao longo de nove anos, por dois professores e seus monitores. Serão apresentados: o método desenvolvido, critérios de avaliação gerados, materiais de aprendizagem produzidos, ferramentas projetuais, exemplos de projetos realizados pelos estudantes. Tais produtos são resultado de pesquisa contínua em constante revisão e atualização, mediante as necessidades apresentadas por cada turma semestral.","Método de Aprendizagem Aplicado em Disciplina de Projeto em Design de Produto",[32,33],"b03ac15c-b6d0-41c4-b0e6-5ee2f3621cf9",[637,649,653],{"id":7,"name":638,"lastName":639,"email":640,"designation":7,"description":641,"role":7,"_id":642,"createDate":643,"filiation":13,"slugs":644,"url":7,"path":647,"lastmodified":648,"objectID":642},"Renata","Vilanova","renatavilanova@id.uff.br",{},"000e7a43-cf57-4caa-8eb4-2c8cc4dcb81b","2025-12-17T01:33:40.186Z",[645,646],"renata-vilanova","vilanova-renata","people/000e7a43-cf57-4caa-8eb4-2c8cc4dcb81b",1765935220186,{"id":7,"name":8,"lastName":6,"email":11,"designation":7,"description":650,"role":7,"_id":10,"createDate":643,"filiation":13,"slugs":651,"url":7,"path":652,"lastmodified":648,"objectID":10},{},[15,16],"people/fab7b6f7-b665-49c3-b55e-fb65d2b47e0f",{"id":7,"name":654,"lastName":655,"email":656,"designation":7,"description":657,"role":7,"_id":658,"createDate":643,"filiation":13,"slugs":659,"url":7,"path":662,"lastmodified":648,"objectID":658},"Marina","Monteiro","marinamonteiro@id.uff.br",{},"6e3a85a8-3d07-457a-9c33-5f4dbca91b0d",[660,661],"marina-monteiro","monteiro-marina","people/6e3a85a8-3d07-457a-9c33-5f4dbca91b0d",[642,10,658],{"startPage":665,"file":666,"references":669,"endPage":709,"track":710,"doi":711},809,{"fullpath":667,"name":668},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F15_pd_design_2024%2F17129_10555.pdf","17129_10555.pdf",[670,673,676,679,682,685,688,691,694,697,700,703,706],{"id":671,"label":672},"f6c3b74e-db53-4f55-8366-12e92038b0c6","\u003Cp>ARAUJO, R.; BRAZIL, L.; ESPANHOL, M.; LÉSTE, J.; PERPÉTUO, L. Design como Ação Política: abordagens do design em parceria em prol de uma sociedade equânime, p. 8341-8350. In: \u003Cstrong>Anais do 14º Congresso Brasileiro de Pesquisa e Desenvolvimento em Design\u003C/strong>. São Paulo: Blucher, 2022.\u003C/p>",{"id":674,"label":675},"29ae3a7f-f3fa-4d59-9beb-814456707ebf","\u003Cp>BITTENCOURT, J. M.; VILANOVA, R.; LUTZ, J. Orientações para relatório PD6. Niterói : Universidade Federal Fluminense, 2023.\u003C/p>",{"id":677,"label":678},"6e3174f4-749d-487f-bad2-c24deeee66ac","\u003Cp>BOMFIM, G. Fundamentos de uma Teoria Transdisciplinar do Design: morfologia dos objetos de uso e sistemas de comunicação. \u003Cstrong>Estudos em Design – Design Articles\u003C/strong>. V. v, n.2, dez, 1997, 27-41.\u003C/p>",{"id":680,"label":681},"06385d7b-ce0f-4113-9609-e4eb5c54b175","\u003Cp>GOBBI, M. Avaliação por rubrica: como esse instrumento pode ajudar na avaliação durante o período de educação remota? Disponível em https://scaffoldeducation.com.br/avaliacao-por-rubrica-como-esse-instrumento-pode-ajudar-na-avaliacao-durante-o-periodo-de-educaca-remota/. Scaffold Education, 11/09/2020. Acesso em 01 de março de 2024.\u003C/p>",{"id":683,"label":684},"6e2dbe52-8e9a-44db-a8d4-bd6b33a44188","\u003Cp>IDEO. \u003Cstrong>IDEO Method Cards\u003C/strong>. Richmond, CA : William Stout Publishers, 2003.\u003C/p>",{"id":686,"label":687},"8108b923-66ff-45f7-b8da-331c8a835499","\u003Cp>IIDA, I; BUARQUE L. \u003Cstrong>ERGONOMIA: Projeto e Produção\u003C/strong>. Terceira edição revisada. São Paulo : Blusher, 2016.\u003C/p>",{"id":689,"label":690},"1399a12b-f8fe-4d34-ab20-15d533f9f1f0","\u003Cp>PAZMINO, A. V. \u003Cstrong>Como se cria: 40 métodos para Design de Produtos\u003C/strong>. São Paulo : Editora Edgard Blucher Ltda., 2015.\u003C/p>",{"id":692,"label":693},"5b9dccfa-0935-4730-ab88-999d6c2d6842","\u003Cp>PEI, E., CAMPBELL, I., & EVANS, M. (2011). A Taxonomic Classification of Visual Design Representations Used by Industrial Designers and Engineering Designers. \u003Cstrong>The Design Journal\u003C/strong>, 14(1), 64–91. https://doi.org/10.2752/175630610X12877385838803\u003C/p>",{"id":695,"label":696},"7e534496-d866-4cec-b4d2-541210a79cd6","\u003Cp>ROHRBACH, Stacie (2009). Educational Assessment in Emerging Areas of Design: Toward the Development of a Systematic Framework Based on a Study of Rubrics. In: \u003Cstrong>Undisciplined! Design Research Society Conference 2008\u003C/strong>, Sheffield Hallam University, Sheffield, UK, 16-19 July 2008.\u003C/p>",{"id":698,"label":699},"5b7297c3-2fd9-4b8b-8897-59eecbfea2cc","\u003Cp>THIOLLENT, M. \u003Cstrong>Metodologia da pesquisa-ação\u003C/strong>. São Paulo: Cortez: Autores Associados, 1986.\u003C/p>",{"id":701,"label":702},"2c34c537-ed80-4295-af90-f426d5e678ee","\u003Cp>VILANOVA, R.; LUTZ, J.; MONTEIRO, M. Drive com exemplos de exercícios de estudantes de 2023.1 a 2024.1. Disponível em https://drive.google.com/drive/folders/1OvBMIi5IUiiWcFbU3WEgJehcFA1cVct Acesso em 14 de julho de 2024.\u003C/p>",{"id":704,"label":705},"42e34abe-099c-4dce-85a9-76acf274d0d1","\u003Cp>WAHL, D. \u003Cstrong>Design de Culturas Regenerativas\u003C/strong>. São Paulo : Bambual Editora, 2020.\u003C/p>",{"id":707,"label":708},"8a412999-a4e6-4f98-8847-9e7c3fa869bc","\u003Cp>WIK, R. \u003Cstrong>A pedagogia da Bauhaus\u003C/strong>. São Paulo: Martins Fontes, 1989.\u003C/p>",826,"4cb1gvhi","https://doi.org/10.29327/5457226.1-57",11,[714],"learning-method-applied-in-project-discipline-in-product-design",{"parent":19,"metaData":716,"data":718,"langs":727,"_id":728,"type":35,"typeData":729,"createDate":770,"status":54,"updateDate":55,"contributors":771,"contributorsIds":773,"download":774,"slugs":775,"slug":776},{"updateDate":7,"createDate":717,"deleteDate":7},1729975499,{"secondary":719,"primary":723},{"keywords":720,"excerpt":721,"title":722},"\u003Cp>crisis, ecology, education, research, ecodesign\u003C/p>","\u003Cp>This paper discusses the ecological crisis, presenting its main global features and relating its existence to the present practice of design. It also asks for a new model to the development of products and services.\u003C/p>","\u003Cp>Ecological and design crisis\u003C/p>",{"keywords":724,"excerpt":725,"title":726},"\u003Cp>crise, ecologia, educação, pesquisa, ecodesign\u003C/p>","\u003Cp>Esse artigo procura relacionar a prática projetual com a crise ecológica; argumentando que é necessário um novo modelo para o desenvolvimento de produtos e serviços.\u003C/p>","\u003Cp>A crise ecológica e a crise do design\u003C/p>",[32,33],"b391a9ca-c89a-423b-a715-96905d191d55",{"startPage":730,"file":731,"references":734,"endPage":768,"track":769,"doi":7},"1834",{"fullpath":732,"name":733},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F5_pd_design_2002%2F194.pdf","194.pdf",[735,738,741,744,747,750,753,756,759,762,765],{"id":736,"label":737},"a0a6b730-c12a-4cf1-b1dd-08553571ca77","ARGAN, Giulio Carlo, Projeto e Destino, Ática, São Paulo: 2000.",{"id":739,"label":740},"a8799aaa-7a78-4ab3-8e2a-4ad86d560052","SARKAR, Saral. Eco-Socialism or Eco-Capitalism? Zed Books Nova Iorque EUA, 1999.",{"id":742,"label":743},"da61ed67-7c2e-4210-82d9-315a1426e129","MANZINI, Ezio. ICSID NEWS 5-6/01 SPECIAL CONGRESS EDITION, 2001",{"id":745,"label":746},"bf209d61-bffa-4b50-83cb-271d75c60358","Fussler & James, Driving Eco Innovation, Pitman Publishing, Londres: 1996",{"id":748,"label":749},"be5ea2e6-705f-4159-837e-8b2789986615","FRY, Tony, A New design Philosophy: An Intro to Defuturing University of New South Wales Press Sydney\n 1999",{"id":751,"label":752},"05d3a4e5-f373-444d-9960-a31c9c0b76f6","ORR, David W, Earth in mind, on education, environment, and the human prospect.  Island Press,\n Washington, EUA: 1994",{"id":754,"label":755},"2f380dfa-281b-4576-bfae-a40291f0574f","JACOBS, Jane The Nature of Economies, The Modern Library, Nova Iorque EUA: 2000",{"id":757,"label":758},"a30f15c5-6294-4e3f-9a92-d18708311bec","BECK, Ulrich. Ecological enlightment: essays on the politics of the risk society, 1991. New Jersey:\n Humanities Press, 1995",{"id":760,"label":761},"f5771b78-859d-4713-83c3-8a3b63ff9079","BOTTOMORE, Tom K. Dicionário do pensamento Marxista, Jorge Zahar Editor, Rio de Janeiro, 1988.",{"id":763,"label":764},"642efd6b-5d2a-494a-9ad2-5527f856199a","RINPOCHE, Sogyal, The Tibetan book of living and dying. Londres: Rider, 1998",{"id":766,"label":767},"93385a54-685a-4e75-9276-e6795f0c71b2","WILSON, Edward O., The bottleneck. Revista Scientific American, fevereiro 2002\n","1841","pgu8hekt","2024-10-26T20:47:48+00:00",[772],{"role":7,"filiation":13,"lastName":6,"email":11,"url":7,"name":8,"_id":10,"designation":7},[10],16,[776],"ecological_and_design_crisis",{"parent":778,"metaData":779,"data":781,"langs":790,"_id":791,"type":35,"typeData":792,"createDate":800,"status":54,"updateDate":55,"contributors":801,"contributorsIds":803,"download":59,"slugs":804,"slug":805},"13d66526-f25c-42fa-8e58-2ce788ca56a0",{"updateDate":7,"createDate":780,"deleteDate":7},1691021890,{"secondary":782,"primary":786},{"keywords":783,"excerpt":784,"title":785},"\u003Cp>Education, research, EcoDesign\u003C/p>","\u003Cp>This pape represents the results of an EcoDesign research and production project coordinated by the NPD-Design Research Nucleus o Centro Universitário da Cidade. lt deals with the development of Zorite, a new environment friend/y material obtainedfrom paper leftovers. The reasons for this project development are presented andais o the technicological and marketing strategies.\u003C/p>","\u003Cp>The Zorite Project\u003C/p>",{"keywords":787,"excerpt":788,"title":789},"\u003Cp>Educação, pesquisa, EcoDesign\u003C/p>","\u003Cp>Esse artigo apresenta os resultados de um projeto de pesquisa e produção em Ecodesign coordenado pelo NPD-Núcleo de Pesquisa em Design do Centro Universitário da Cidade. Zorite é um novo material ambientalmente amigável obtido a partir de sucata de papel. Aprescntrse as razões para o desenvolvimento do projeto de pesquisa c wn relato de toda à tnljetória de desenvolvimento tecnológico e mercadológico.\u003C/p>","\u003Cp>O Projeto Zorite\u003C/p>",[32,33],"d1a30c83-39d3-441f-8c9a-36f0b1106ab5",{"startPage":793,"file":794,"references":797,"endPage":798,"track":799,"doi":7},369,{"fullpath":795,"name":796},"https://storage.googleapis.com/memoria-ped.appspot.com/articles%2F4_pd_design_2000%2F2000v1p2_137-142_tema10eco_projeto.pdf","2000v1p2_137-142_tema10eco_projeto.pdf",[],"374","hoqubcrcj","2023-08-03T00:21:14+00:00",[802],{"role":7,"name":8,"_id":10,"url":7,"lastName":6,"designation":7,"filiation":13,"email":11},[10],[805],"o_projeto_zorite",{"target":807,"query":808},"people/get",{"id":10,"articles":809},"true",1780316198634]